Quá trình cai nghiện ma túy kéo dài và đầy gian nan. Việc tái nghiện lặp đi lặp lại không chỉ gây thách thức lớn về thể chất và tinh thần cho người trong cuộc mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống gia đình. Nhằm hỗ trợ các phạm nhân sử dụng ma túy ổn định quá trình cai nghiện và tái định hướng cuộc sống, từ năm 103 theo lịch Dân Quốc (2014), Trại giam Gia Nghĩa đã hợp tác với Hiệp hội Quan tâm Chánh niệm để tổ chức “Chương trình tư vấn nhóm chánh niệm”, từng bước xây dựng mô hình hỗ trợ cai nghiện mang tính liên tục và bền vững.

Chương trình bắt đầu với “Khóa giáo dục cuộc sống mới bằng chánh niệm”, kết hợp các kỹ năng cai nghiện và liệu pháp chánh niệm, nhằm hướng dẫn phạm nhân nâng cao khả năng tự nhận thức và điều hòa cảm xúc. Đồng thời, phạm nhân được mời tham gia “Gia đình chánh niệm”, tiếp tục đào sâu việc thực hành chánh niệm và đưa vào đời sống hằng ngày, qua đó hình thành sự đồng hành lâu dài từ trong trại giam đến ngoài xã hội, hỗ trợ phạm nhân phát triển theo hướng tích cực và ổn định tái hòa nhập cộng đồng.

Trong quá trình giảng dạy, chương trình còn lồng ghép hoạt động vẽ Zentangle và lập kế hoạch nghề nghiệp, thông qua sáng tạo để nâng cao khả năng tập trung, giảm căng thẳng, cải thiện trạng thái thể chất và tinh thần, đồng thời giúp phạm nhân chuẩn bị cho con đường nghề nghiệp sau khi mãn hạn tù. Một phạm nhân từng bị giam giữ do sử dụng ma túy là anh A Minh (tên giả) đã gửi các tác phẩm vẽ Zentangle về cho gia đình, giúp người thân cảm nhận được sự chuyển biến tích cực của anh; anh A Điền (tên giả), khi phải đối mặt với nỗi mất mát người thân trong thời gian thụ án, đã nhận được sự đồng hành và nguồn động viên tinh thần thông qua thư tay của giảng viên, giúp anh tìm thấy sức mạnh giữa lúc đau buồn.

Ngày 5 tháng 12, Trại giam Gia Nghĩa phối hợp với Hiệp hội Quan tâm Chánh niệm tổ chức hoạt động “Gia đình chánh niệm”, với sự tham gia của 56 phạm nhân sử dụng ma túy. Dưới sự hướng dẫn của các giảng viên chánh niệm, phạm nhân cảm nhận được sự quan tâm và khích lệ, nhiều người chia sẻ rằng “có bạn đồng hành, có sự ấm áp, không còn cô đơn”. Họ cũng cho biết, thông qua việc thực hành chánh niệm, bản thân học được cách kiểm soát cảm xúc, ổn định tâm trạng, từ đó quản lý hành vi bốc đồng và nuôi dưỡng thái độ sống chánh niệm. Chương trình đồng thời kết hợp chăm sóc gia đình, giúp phạm nhân an tâm cải tạo và từng bước hàn gắn các mối quan hệ gia đình.

Ngày 12 tháng 12, hoạt động “Ngày Gia đình” thường niên được tổ chức với sự tham gia của 10 gia đình phạm nhân. Tại đây, phạm nhân đã bày tỏ lời xin lỗi, tình yêu thương và sự biết ơn đối với người thân. Không khí gắn kết và hàn gắn tình cảm vô cùng sâu đậm, tràn ngập nước mắt và sự ấm áp; lòng từ bi và những lời chúc phúc đã mang đến nguồn hỗ trợ tinh thần mạnh mẽ cho phạm nhân.

Trại giam Gia Nghĩa cho biết: “Ma túy khiến một con người lạc lối và làm tan vỡ một gia đình; nhưng chỉ cần còn sự quan tâm, sự kiên nhẫn chờ đợi và quyết tâm thay đổi, thì vẫn có khả năng tái thiết. Con đường tái hòa nhập xã hội của phạm nhân không thể dựa vào nỗ lực cá nhân đơn lẻ; sự hỗ trợ từ gia đình giữ vai trò then chốt trong việc giúp họ trở lại xã hội.” Thông qua chuỗi chương trình này, bao gồm học tập theo nhóm, hoạt động gia đình chánh niệm và Ngày Gia đình, không chỉ truyền tải sự quan tâm mà còn thiết lập mạng lưới hỗ trợ thực chất, giúp phạm nhân tìm lại chính mình trong sự đồng hành và thấu hiểu, để tình yêu thương và sự hỗ trợ trở thành sức mạnh vững chắc trên hành trình tái hòa nhập xã hội.